A Sociedade Deportiva A Baña é unha das entidades deportivas con máis tradición da comarca de Barcala. Desde a súa fundación en 1978, o club converteuse nun referente do fútbol afeccionado, destacando polo seu compromiso coa canteira, coa promoción do deporte e coa identidade local. Máis de catro décadas despois, continúa sendo un punto de encontro para xeracións de xogadores, directivos, colaboradores e afeccionados que fixeron do fútbol unha parte esencial da vida social do municipio.
A finais da década dos setenta existía unha importante afección polo fútbol na Baña. Un grupo de amigos, encabezados por Antonio Martínez Fernández, coñecido por todos como “O Cubano”, decidiu crear un equipo que representase ao concello nas competicións oficiais.
Nunha entrevista publicada poucos anos despois da fundación, Antonio Martínez lembraba que todo comezou coa creación dun equipo xuvenil e que, na tempada seguinte, o club xa competía na Liga da Costa co equipo de afeccionados. Aquela iniciativa nacía do entusiasmo dun grupo de veciños e do desexo de ofrecer aos mozos da comarca a oportunidade de practicar fútbol sen abandonar o seu concello.
Desde o primeiro momento, a SD A Baña apostou por un modelo baseado na proximidade. A maior parte dos seus xogadores eran da propia Baña ou dos concellos da contorna, unha filosofía que marcou a identidade da entidade e que continúa sendo un dos seus principais sinais de identidade.
É imposible falar da historia da SD A Baña sen mencionar a figura de Antonio Martínez Fernández.
Fundador, presidente e directivo durante máis de trinta anos, dedicou boa parte da súa vida ao club de forma totalmente altruísta. Ademais de asumir a presidencia durante décadas, participou en todas as tarefas necesarias para manter viva a entidade: organización deportiva, mantemento das instalacións, captación de socios e procura de recursos económicos.
O seu traballo foi decisivo para consolidar o proxecto deportivo nos seus primeiros anos e para garantir a continuidade do club nunha época na que os medios económicos eran moi limitados.
Antonio Martínez faleceu en 2016 aos 92 anos, deixando unha fonda pegada no deporte bañense.
Como sucedía con moitos clubs modestos da época, a economía da SD A Baña baseábase fundamentalmente no esforzo da súa xente.
Os ingresos procedían das cotas dos socios, da venda de entradas, da organización de rifas e sorteos e da explotación da cantina do campo de fútbol. Os directivos traballaban de forma desinteresada e os propios afeccionados colaboraban no mantemento das instalacións.
Naqueles primeiros anos o club chegou a contar con:
Equipo sénior
Equipo xuvenil
Equipo infantil
A canteira converteuse desde entón nun dos piares fundamentais da entidade, favorecendo que numerosos rapaces da comarca puidesen iniciarse na práctica do fútbol.
O Campo de Agra de Cartas, en San Vicente, converteuse moi pronto na casa da Sociedade Deportiva A Baña.
Ao longo dos anos foi mellorando progresivamente grazas ao traballo do Concello, dos directivos e de numerosos colaboradores. O campo foi escenario de centos de partidos da Liga da Costa, torneos de base, encontros de veteranos e actos sociais vinculados á vida do club.
En marzo de 2023, o Pleno do Concello aprobou por unanimidade que as instalacións pasasen a denominarse oficialmente Campo Municipal de Fútbol Antonio Martínez, en homenaxe ao histórico fundador e presidente da entidade. O acto oficial celebrouse o 1 de abril de 2023 coincidindo coa inauguración dos novos vestiarios e cunha emotiva homenaxe na que participaron familiares, expresidentes, directivos, afeccionados e representantes municipais.
En 2018, coincidindo co 40 aniversario da fundación da SD A Baña, organizouse unha emotiva xornada conmemorativa no Campo de Agra de Cartas.
Os actos foron promovidos por Compromiso por Galicia A Baña, e incluíron un encontro entre os equipos de veteranos da SD A Baña e do Negreira, ademais dunha homenaxe a todos os presidentes que estiveran á fronte da entidade ao longo da súa historia.
Naquela celebración foron recoñecidos:
Victorino García Pazos
José Manuel Ramos Freita
Antonio Negreira Ramos
Raúl Mayo García
Francisco Villaverde Marcos
Antonio Martínez Méndez (a título póstumo)
José Teodoro Paredes Barcia
José Manuel García Barreiro
Constantino Tourís Fernández
Sergio Vieites
Tamén recibiu unha homenaxe especial José Manuel Estévez “Casaleto”, colaborador incansable da entidade durante moitos anos.
Desde os seus inicios, a SD A Baña mantivo unha estreita relación coa sociedade bañense.
O club sempre foi moito máis ca un equipo de fútbol. Centos de xogadores vestiron a súa camiseta ao longo destas décadas, mentres decenas de directivos, adestradores, delegados, patrocinadores e voluntarios fixeron posible que a entidade seguise medrando.
O compromiso coa canteira, coa formación en valores e coa representación do concello converteu á Sociedade Deportiva A Baña nun dos principais emblemas deportivos do municipio.
Na actualidade, a entidade está presidida por Leticia Fernández, primeira muller en asumir a presidencia do club, iniciando unha nova etapa marcada pola continuidade do proxecto deportivo e pola aposta polo crecemento da entidade.
A SD A Baña conta actualmente con:
Fútbol base, formando a nenos e nenas do concello e da comarca;
Equipo sénior, que continúa representando ao municipio nas competicións oficiais;
Equipo feminino, reforzando o compromiso do club coa igualdade e coa promoción do fútbol feminino.
A actividade deportiva desenvólvese no Campo Municipal de Fútbol Antonio Martínez, instalación que leva o nome do histórico fundador desde 2023.
O fútbol bañense complétase coa importante presenza da A Baña Veteranos, un equipo creado hai máis de doce anos.
Aínda que non forma parte da estrutura da Sociedade Deportiva A Baña, ambas entidades manteñen unha magnífica relación e colaboran habitualmente na organización de eventos deportivos, homenaxes e actividades sociais relacionadas co fútbol.
Esa colaboración quedou especialmente patente na homenaxe a Antonio Martínez celebrada en 2023, organizada coa participación da SD A Baña, A Baña Veteranos e o Concello da Baña, demostrando que o fútbol continúa sendo un elemento de unión para toda a comunidade bañense.
Desde aquel grupo de amigos que decidiu crear un equipo en 1978 ata a actualidade, a Sociedade Deportiva A Baña soubo manter intactos os valores cos que naceu: esforzo, compromiso, compañeirismo e identidade local.
A historia da SD A Baña é, sobre todo, a historia das persoas que fixeron posible o club: xogadores, directivos, adestradores, familias, patrocinadores, colaboradores e afeccionados que, xeración tras xeración, contribuíron a converter a entidade nun dos grandes referentes deportivos do concello e da comarca de Barcala.